Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce

Zamknij

Od bohatera do zera. Czy warto czasem obniżyć loty w pracy?

Data: 2014-10-22 00:00:00
Od bohatera do zera. Czy warto czasem obniżyć loty w pracy?

W Stanach Zjednoczonych ponad 100 tys. woźnych posiada dyplom uczelni wyższej, a ponad 15 tys. absolwentów pracuje jako parkingowi.  W Polsce już 15 proc. absolwentów uczelni wyższych podejmuje się pracy poniżej swoich kwalifikacji. Problem ten dotyczy przede wszystkim absolwentów szkół wyższych, których rynek nie jest w stanie w całości wchłonąć. Co w takiej sytuacji robić?





Ze względu na permanentne zmiany na rynku pracy, zjawisko zatrudniania pracowników poniżej ich kompetencji staje się coraz bardziej powszechne. Wielu absolwentów, którzy mogą pochwalić się bardzo dobrym wykształceniem, często podejmuje się pracy znacznie poniżej swoich kwalifikacji. Jednak to zjawisko na szeroką skalę nie zostało jeszcze dokładnie zbadane.

Problem ten na pewno dostrzegalny jest w całej Europie. Dane Eurostatu pokazują, że w 2008 roku średnio co piąta osoba zatrudniona na terenie Unii i posiadająca wyższe wykształcenie podejmowała pracę poniżej swoich kwalifikacji. Dane dla samej Polski były nieco bardziej optymistyczne, ponieważ problem ten dotyczył 15 proc. absolwentów uczelni wyższych. Badania Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wskazują, że prawie 60 proc. absolwentów nie pracuje w wyuczonym przez siebie zawodzie. W związku z tym można przypuszczać, że zdecydowana większość z nich nie ma możliwości wykorzystywania swoich kompetencji na zatrudnionym stanowisku.

W przypadku Polski, w perspektywie czasowej widać jednak poprawę. Raport „Global Employment Trends for Youth 2013” opublikowany przez Międzynarodową Organizację Pracy (MOP) pokazuje, że odsetek młodych ludzi z kwalifikacjami przekraczającymi wymagania wykonywanej przez nich pracy zmalał do 12 proc. W Europie ten odsetek najniższy jest w Szwajcarii (4 proc.). Najwięcej osób, które zajmują stanowiska poniżej poziomu swojego wykształcenia jest w Rosji oraz na Ukrainie i Cyprze.

Natomiast według OECD aż 70 tys. byłych hiszpańskich studentów wykonuje pracę, która nie wymaga od nich żadnego przygotowania. To najwyższy wskaźnik w całej Unii Europejskiej. Podobna sytuacja ma miejsce również za Oceanem. W Stanach Zjednoczonych ponad 100 tys. woźnych posiada dyplom uczelni wyższej, a ponad 15 tys. absolwentów pracuje jako parkingowi. Problem pracy poniżej swoich kwalifikacji w perspektywie społecznej dotyczy przede wszystkim absolwentów szkół wyższych, których rynek nie jest w stanie w całości wchłonąć.

Badania pokazują również, że na stanowiskach niższych w stosunku do wykształcenia jest więcej kobiet, natomiast wśród osób wykonujących pracę powyżej kwalifikacji więcej jest mężczyzn. Innymi grupami, które częściej wykonują pracę poniżej swoich kwalifikacji są także imigranci i osoby niepełnosprawne.


 

Strach przed pustką w CV


Wykonywana praca poniżej kwalifikacji raczej nie jest punktem docelowym w planowaniu własnej kariery. Dlaczego młodzi ludzie pracują poniżej swoich kwalifikacji? – Głównym powodem są przede wszystkim pieniądze. Pracownik decyduje się podjąć taką pracę, ponieważ potrzebuje środków do zapewnienia swojej egzystencji. Z drugiej strony pracodawca zatrudnia osobę o wyższych kwalifikacjach na niższym stanowisku ponieważ może jej mniej zapłacić. Zdaje sobie sprawę, że jest to osoba kompetentna, od której będzie mógł oczekiwać więcej niż przewiduje zakres obowiązków na danym stanowisku – tłumaczy Judyta Jóźwiak z Biura Karier SWPS w Poznaniu.

Pracodawcy zakładają więc, że człowiek bardziej wykształcony lepiej wykona swoją pracę. Jednak tych najlepiej opłacanych i najbardziej wymagających miejsc pracy jest znacznie mniej niż chętnych, w efekcie czego niektóre wykształcone osoby zmuszone są przyjmować stanowiska nieodpowiadające ich kwalifikacjom. Powodem jest również nadwyżka absolwentów uczelni wyższych co powoduje, że podejmują oni takie wakaty, a słabiej od nich wykształceni zajmują stanowiska jeszcze niższe.

Ludzie boją się także zbyt długiego okresu bez pracy w swoim CV. Uważają, że mogą być przez to w przyszłości odbierani przez rekruterów jako osoby mniej atrakcyjne ze względu na postępującą dezaktualizację wiedzy i umiejętności. Jednak zwrócić tu trzeba uwagę na drugą stronę medalu. Pracodawca, wiedząc że kandydat pracował poniżej kwalifikacji, może przecież pomyśleć, że dany pracownik po prostu sobie nie poradził na bardziej wymagającym stanowisku. Takie CV może odrzucić już na samym początku rekrutacji.

Wśród innych przyczyn powodujących, że ludzie pracują poniżej swoich kwalifikacji nie można też zapomnieć o degradacjach pracowniczych spowodowanych zmianami kadrowymi w organizacji bądź karą za popełnione przez pracownika błędy.


 

Od frustracji do samobójstwa


Wykonywanie pracy poniżej kwalifikacji powoduje stres, frustrację oraz brak zrozumienia przez otoczenie i zaangażowania w pracę. Gdy człowiek jest zmuszony do wykonywania pracy poniżej swoich kwalifikacji przez dłuższy czas, niewątpliwie pojawi się u niego poczucie niespełnienia. Jeśli wykonujemy pracę niezwiązana z naszymi kwalifikacjami, i jeżeli nawet jesteśmy za nią chwaleni, to mimo wszystko nie czujemy odpowiedniej satysfakcji, ponieważ nie takie cele zawodowe sobie zakładaliśmy.

W takim przypadku pracownik zamiast dumy z wykonywanej pracy, często może odczuwać rozczarowanie a nawet wstyd, gdy dysonans między oczekiwaniami a rzeczywistością jest bardzo duży. – Mogą się wtedy pojawić również kompleksy, brak wiary we własne umiejętności i możliwości, obniżone poczucie własnej wartości – wylicza Jóźwiak. Dodaje ona, że jest to znaczący problem zwłaszcza dla osób, które bardzo wysoko cenią sobie rozwój osobisty, społeczny i zawodowy. Jej zdaniem istotnym minusem pracy poniżej kwalifikacji jest także niskie wynagrodzenie. – Wiąże się ono z obniżeniem jakości poziomu życia. Oznacza rezygnację z rzeczy, które były źródłem satysfakcji, spełnienia i samorealizacji. W skrajnych przypadkach, w których zarobki drastycznie zmalały, może to nawet prowadzić do trudności z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych.

Stres wynikający z pracy poniżej kwalifikacji może skończyć się nawet samobójstwem. Tak było w przypadku Phillipa Elliota, młodego doktora fizyki na Uniwersytecie w Reading, którego kariera zawodowa nie rozwijała się zgodnie z jego założeniami. Mimo usilnych starań poszukiwania dobrej pracy, udało mu się zatrudnić jedynie na stanowisku konsultanta w call-center, czego w dłuższej perspektywie nie potrafił znieść i skoczył z budynku, w którym wynajmował mieszkanie.


 

Początek nowej drogi


Trudno cieszyć się z pracy poniżej naszych kwalifikacji, ale warto jednak poszukać jej dobrych stron. – Pozytywne skutki pracy poniżej kwalifikacji mogą wystąpić u osób, które wcześniej wykonywały pracę „spalającą” psychicznie. Taką, która wymagała permanentnego skupienia, wiązała się z wysokim stopniem odpowiedzialności i ryzykiem oraz absorbowała także czas wolny. Dla osób zmęczonych stresogennymi zadaniami, praca poniżej kwalifikacji może być momentem uspokojenia się, spojrzenia na swoje wcześniejsze działania z innej perspektywy. Może służyć ustaleniu nowych priorytetów, nie tylko zawodowych – mówi Judyta Jóźwiak z Biura Karier SWPS.

Rozpoczęcie pracy poniżej kwalifikacji w niektórych branżach może być także początkiem drogi do rozwoju i sukcesu. Praca na niższym szczeblu niż dotychczas pozwala na dogłębne poznanie organizacji oraz specyfiki danego zawodu, co w przyszłości może procentować lepszym przygotowaniem do stanowiska menedżerskiego. Istnieją również przypadki, w których osoby na wyższych stanowiskach specjalnie podejmują na krótki czas pracę poniżej swoich kwalifikacji w celu lepszego poznania funkcjonowania organizacji, które w przyszłości pomoże im zwiększać swoją efektywność.

Psycholodzy wskazują właśnie, że w krótkiej perspektywie czasowej można wykonywać pracę poniżej swoich kwalifikacji bez większej szkody dla samopoczucia psychicznego, szczególnie wtedy, gdy czas ten ściśle sobie określimy. Jeśli natomiast zmuszeni jesteśmy podjąć pracę poniżej kwalifikacji, istotne jest, żeby mogła ona być choć trochę zgodna z naszymi umiejętnościami i zainteresowaniami. Wtedy mamy większą szansę na to, że będziemy osiągać w niej dobre wyniki, które umożliwią nam budowania kariery od nowa.


 

Skup się na celu i daj sobie czas


W podjęciu pracy poniżej kwalifikacji kluczowe jest dokonanie analizy celów, które chcemy w tej pracy zrealizować. To właśnie postawione przez nas cele decydują głównie o tym, czy wykonywana praca ma dla nas osobiście jakikolwiek sens czy staje się po prostu drogą do nikąd. Dobrze jest dać sobie również czas na znalezienie odpowiedzi, dokąd chcę dojść w swojej karierze. Natomiast jeśli w pracy poniżej kwalifikacji odczuwamy dodatkowo bardzo duże nagromadzenie stresogennych wydarzeń, powinno się ją jak najszybciej zmienić, ponieważ jej skutki mogą być destrukcyjne dla naszego organizmu.

– Zmiana pracy na jakąkolwiek, może okazać się jeszcze gorszym rozwiązaniem, które skutecznie zniechęci do poszukiwania nowego miejsca zatrudnienia. Po racjonalnej analizie, trzeba obrać plan działania i zaakceptować daną sytuację, która będzie potraktowana jako przejściowa. Nie jest to oczywiście łatwe. Z większym spokojem taki stan rzeczy przyjmie osoba, która posiada wysokie poczucie własnej wartości i nie warunkuje swojego zadowolenia od opinii osób z zewnątrz – podsumowuje Judyta Jóźwiak.



Bartosz Łopiński

Komentarze

Twój komentarz może być pierwszy!

Ostatnie w kategorii Edukacja

  • Sukces firmy to zasługa współpracy

    Sukces firmy to zasługa współpracy

    Podstawą skutecznej komunikacji jest sprowadzenie jej do poziomu struktury oraz interesów. Najważniejsze to koncentrować się na celu, a nie na przeszkodach.

    Data: 2015-10-06 20:33:23, Kategoria:Edukacja
  • Dyktator rządzi krótko!

    Dyktator rządzi krótko!

    Dyktatorski sposób zarządzania jest niezwykle krótkodystansowy, ponieważ my, ludzie, lubimy kiedy się nas szanuje i bierze pod uwagę nasze zdanie.

    Data: 2015-09-17 19:24:16, Kategoria:Edukacja
  • Jak rozmawiać w pracy

    Jak rozmawiać w pracy

    Nie pytajmy innych o to, jak im się powodzi, ile zarabiają, ponieważ mogą nas zacząć traktować jako osoby zbyt wścibskie, co skutkuje ograniczonym zaufaniem do nas. Nie narzekajmy też na nasze zarobki, ponieważ jak to w każdej firmie, ściany..

    Data: 2015-07-24 18:46:09, Kategoria:Edukacja
  • Zagranica? Szef pod wrażeniem!

    Zagranica? Szef pod wrażeniem!

    Dla rekruterów informacje o zagranicznych studiach czy stażach spowszedniały. Zważywszy na wielkość polskiej emigracji trudno się temu dziwić. W branży IT zagraniczny dyplom nie robi na nikim wrażenia, liczą się umiejętności a nie..

    Data: 2015-06-20 12:33:24, Kategoria:Edukacja

Podobne artykuły